De impact van leerkracht!

Stellingen

Basisvaardigheden

Mede door de leerkracht-methodiek is het ons gelukt om de afgelopen jaren hogere scores te realiseren op de basisvaardigheden taal, lezen en/of rekenen.

• Het verbeteren van basisvaardigheden was voor veel scholen niet de enige motivatie om met leerkracht te starten. Een veel gehoorde motivatie is het doorbreken van een niet-productieve vergadercultuur.
• Deelnemers benadrukken dat “mede door” belangrijk is: leerkracht is niet de enige factor. Meerdere scholen noemen ook de EDI-aanpak.
• Bij het antwoord “nee” geven relatief veel deelnemers aan dat hun school al goed scoorde op basisvaardigheden en dat leerkracht daarvoor niet of beperkt is ingezet.

Leerlingbetrokkenheid & eigenaarschap

Het actief betrekken van leerlingen bij het proces dat heeft geleid tot betere leerlingresultaten is waardevol geweest.

Het betrekken van leerlingen bij het verbeterproces versterkt het eigenaarschap van de leerlingen over hun leerproces.

• Leerlingen betrekken kan op verschillende manieren: Leerlingarena’s, een-op-eengesprekken, enquêtes, bord in de klas, enzovoort. 
• De meeste deelnemers vinden dit een waardevol onderdeel van de leerkracht-methodiek en zien dat het leidt tot meer eigenaarschap over het eigen leerproces.
• Veel deelnemers geven aan dat De Stem van de leerling (een van de leerkracht-instrumenten) op hun school niet zo vaak wordt ingezet. Dat vinden zij jammer, want leerlingen kunnen goed verwoorden wat beter kan op hun school.

Werkdruk van medewerkers

Door het werken met de leerkracht-methodiek ervaren medewerkers de werkdruk niet minder, maar wel anders.

• Veruit de meeste deelnemers geven aan dat teamleden sinds het werken met de leerkracht-methodiek niet minder werkdruk ervaren. Niet meer, maar dus ook niet minder.
• Wel geven veel deelnemers aan dat de werkdruk anders wordt ervaren: de energie die zij in hun werk steken leidt zichtbaar tot beter onderwijs en vooruitgang op school.

Evidence-informed werken op school

Door de leerkracht-methodiek raakt evidence-informed werken steeds meer verankerd in de schoolcultuur.

• De leerkracht-methodiek zet teamleden aan om onderzoeken, publicaties en leerlingdata te gebruiken als onderbouwing voor hun acties.
• Evidence-informed werken wordt daardoor steeds vanzelfsprekender en raakt steeds meer verankerd in de schoolcultuur.
• Tegelijk blijft het zoeken naar relevante onderzoeken en publicaties vaak beperkt tot specialisten en enkele teamleden.

Wat leren we nog meer van de 15 scholen?

Strakke regie is gewenst

leerkracht vraagt strakke regie van het leerkracht-team (schoolleider + schoolcoaches), vooral in het begin. Dat betekent onder andere: instrumenten opnemen in de jaarplanning, sturen op heldere en haalbare doelen, en teamleden aanspreken op voorbereiding en aanwezigheid.

Strakke regie én durven loslaten

Naast regie vraagt de aanpak “loslaten”. Het team bepaalt doelen en acties; de schoolleider denkt mee als één van de teamleden. Als schoolleiding niet loslaat, gaat het niet werken.

De Stem van de leerling wordt onvoldoende gehoord

De Stem van de leerling wordt op veel scholen niet structureel ingezet. Scholen die Leerlingarena’s regelmatig inzetten ervaren de meerwaarde en vinden het een werkvorm die energie geeft. Tegelijk geven deelnemers aan dat ze dit instrument vaker zouden willen inzetten, maar dat het er niet altijd van komt.

Ouders betrekken loont

Sommige scholen betrekken ouders actief. Dit pakt positief uit op tevredenheid en betrokkenheid van ouders.

Gouden tips

Voor wie nog twijfelt over werken met de leerkracht-methodiek

De Arentschool
Laat je bij de vraag of je wilt starten met leerkracht niet weerhouden door mogelijke weerstand van enkele collega's. Als je het goed aanpakt, dat wil zeggen dat je met het team van meet af aan concrete en haalbare doelen formuleert en met enthousiaste schoolcoaches werkt, verdwijnt die weerstand vanzelf.

Basisschool Hoffenne
Als je wilt dat leerkrachten individueel zich in hun klas alléén voelen in hun vak en op hun school, kies dan vooral niet voor leerkracht. Maar als je wilt dat de leerkrachten en ondersteuners sámen met elkaar het onderwijs verbeteren en zich verantwoordelijk voelen, dan moet je juist voor leerkracht kiezen. De keuze lijkt me eenvoudig.

KPO basisschool
De Appel Als jij wilt dat jouw team professioneel opereert, dat teamleden zich verantwoordelijk gaan voelen voor de schoolontwikkeling en graag willen samenwerken met hun collega’s om samen het onderwijs op jouw school te verbeteren, dan moet je vandaag nog starten met de leerkracht-methodiek.

IKC Rietendak
Kies voor een draagvlaksessie (red.: tijdens een draagvlaksessie licht een expertcoach van Stichting leerkracht de methodiek toe en bespreken collega’s samen hoe ze ermee aan de slag kunnen, zodat er breed draagvlak in het team ontstaat) en zorg dat nagenoeg het hele team achter het besluit staat om met de leerkracht-methodiek aan de slag te gaan.

St. Michaëlschool
Gewoon starten met de leerkracht-methodiek en doorzetten! Je weet van tevoren dat je ergens tegenaan gaat lopen zoals bij elke vernieuwing, bijv. weerstand bij sommige collega's of doelen die om wat voor reden dan ook niet gehaald worden of tijdelijk een te hoge werkdruk. Zet dan vooral door, want wij weten dat als je volhoudt je goede resultaten bereikt voor zowel de kinderen als de teamleden.

Willem van Veenschool
Leidinggeven aan professionals? Niet doen! (naar de bestseller van Mathieu Weggeman). Onze teamleden zijn professionals en zij pakken hun verantwoordelijkheid, maar die moet je ze dus wel geven. Focus je niet op die één of twee teamleden die misschien niet zo professioneel zijn, dan doe je de overgrote meerderheid tekort. Onze ervaring is dat uiteindelijk niemand wegduikt voor zijn of haar verantwoordelijkheid.

Tip voor de schoolleiding: Durf los te laten. Zie je positie als schoolleider niet als iemand die alles regisseert en onder controle moet houden. Leg de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het onderwijs neer bij degenen die bij uitstek weten wat goed onderwijs is omdat zij elke dag weer die groep kinderen zien en horen: leerkrachten, onderwijsassistenten en onderwijsondersteunend personeel. Als je dat kunt, direct starten met leerkracht.

Het is nóóit te druk op jouw school om te starten. Te druk kan nooit een excuus zijn om toch niet met de leerkracht-methodiek te starten. Ik zou zelfs zeggen, juist dán moet je starten! Het gaat je echt helpen om het op niet al te lange termijn minder druk te krijgen door het skippen van allerlei onzinnige dingen.

Voor scholen die starten met leerkracht

IKC Remigius
Top-down doelen werken niet. Doelen moeten van onderop komen en gedragen worden.

Een nieuwe schoolcultuur kost tijd. Volhouden loont.

Basisschool ’t Startblok 
Zorg voor schoolcoaches die durven los te laten en veel bij het team beleggen.

Actieve schoolleiding en coaches zijn cruciaal, zeker het eerste jaar: doelen scherp formuleren, ritmiek bewaken en monitoren.

BS De Kruudwis
Maak duidelijk waarom je voor leerkracht kiest: elke dag een beetje beter onderwijs, met gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Formuleer doelen compact, helder en haalbaar.

De Buut (OBS)
Start met kleine haalbare doelen voor momentum; dat houdt enthousiasme vast.

Borg nieuwe werkwijzen met een kwaliteitskaart en vaste afspraken (bijv. consultatie/lesbezoek/feedbackrondes).

CBS TOV
Maak heldere teamafspraken: bord-/werksessies zijn prioriteit; iedereen doet mee en blijft de hele sessie.

De Akkers
Stel steeds de vraag: waarom zijn doelen en acties belangrijk voor onze leerlingen?

Zet lesbezoek & feedback vanaf dag één hoog op de agenda; open deuren en leer van elkaar.

De Spelwert
Bespreek soms ook onderzoeken met tegengestelde conclusies; dat houdt scherp en voorkomt “one size fits all”.

KPO basisschool De Appel
Leg discipline vast: neem alle activiteiten op in de jaarplanning en maak deelname-afspraken duidelijk.

Werk snel met leerborden in de klas; zo gaat de aanpak direct leven.

Kbs Paulus
Plan reflectiemomenten (retrospective): wat ging goed, wat niet, en hoe verbeteren we dit?