Nieuwe kerndoelen in het po: zo krijg je ze in de klas

Nieuwe kerndoelen in het po: zo krijg je ze in de klas

Met focus, kleine teams en een vast ritme werk je stap voor stap aan de nieuwe kerndoelen

Geschreven door: Roos Adema

19 november 2026 • Leestijd: 6 minuten

De kerndoelen beschrijven wat leerlingen in het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs moeten leren. Ze worden op dit moment vernieuwd. De oude kerndoelen stamden grotendeels uit 2006. De nieuwe zijn concreter en geven scholen meer houvast bij het kiezen van hun aanbod.

Aan de slag

Als je dit ervaart...

Op de studiedag in september ligt er een overzicht van negen leergebieden met nieuwe doelen. Een werkgroep heeft uitgezocht welke methodes aansluiten en waar gaten zitten. Iedereen knikt. In de pauze vraagt een collega: en wat doe ik maandag anders?

Wat is er aan de hand?

De kerndoelen vragen twee dingen van een school. Je hebt een curriculum nodig dat alle doelen dekt: uiterlijk 1 augustus 2031 werk je voor alle negen leergebieden met de nieuwe kerndoelen. Dat is meer dan methodes naast de doelen leggen. Het vraagt keuzes vanuit je visie: wat vinden wij belangrijk, wat hoort in welk leerjaar, en wat laten we los?

Daarnaast moeten leerlingen de doelen ook echt halen, en dat hangt af van wat er elke dag in de klas gebeurt. Juist daar gaat het vaak mis. Een werkgroep maakt mooie curriculumkeuzes, maar die komen zelden aan bij de individuele leraar. Of het team probeert in de les van alles uit, zonder dat het optelt tot een doorgaande lijn.

Hoe zorg je nu dat de nieuwe kendoelen leiden tot verandering en verbetering in de klas? SLO geeft hiervoor een aantal aanwijzingen: doe dit samen, gebruik onderwijsonderzoek en stimuleert het samen leren en ontwikkelen als schoolleider. Dit artikel laat zien hoe je dit praktisch vorm geeft. Per thema neem je curriculumbesluiten vanuit je visie, toets je ze in een vast ritme in de klas, en borg je wat werkt. 

Stap 1: Kies twee thema's per jaar

Wat kun jij doen?

Begin bij je visie. Wat willen jullie dat leerlingen aan het eind van groep 8 kunnen, en waarom? Zet de visie en de twee thema's samen op het jaarbord. Dan ziet iedereen waarom juist deze thema's er dit jaar toe doen.

Een thema hoeft niet samen te vallen met één leergebied. Werk je aan begrijpend lezen tijdens wereldoriëntatie, dan raak je Nederlands, mens en maatschappij en vaak ook burgerschap. De nieuwe kerndoelen vragen juist om die samenhang.

Wees ook eerlijk over wat er in één thema past. Automatiseren is een belangrijk stuk van rekenen-wiskunde, maar niet het hele leergebied. Reken erop dat Nederlands en rekenen-wiskunde de komende jaren elk twee of drie keer een thema worden.

Hoe doe je dit?

1.     Bekijk de leerlingresultaten voor Nederlands en rekenen-wiskunde, uitgesplitst per groep.

2.     Zoek de grootste afstand tussen wat de kerndoelen vragen en wat jullie leerlingen nu laten zien. In welk leerjaar begint de dip?

3.     Kies één thema voor dit halfjaar. Spreek ook af waar je dit jaar niet aan werkt. Als directeur bewaak je die keuze, want elk nieuw onderwerp wil een plek in de teamtijd.

Stap 2: Werk in kleine teams en start met een inhoudelijke studiedag

Wat kun jij doen?

De kerndoelen zeggen wat een leerling aan het eind van groep 8 kan, niet wat er in groep 4 of 6 moet gebeuren. De doorgaande lijn is dus de echte opgave. Werk daarom in kleine teams van vijf tot negen leraren, per bouw of juist bouwdoorbroken. In een team van groep 4 tot en met 6 zie je samen hoe een vaardigheid zich opbouwt.

Start elk thema met een studiedag waarop het hele team de inhoud deelt. De rekencoördinator of taalspecialist bereidt die voor met een paar collega's en de leidinggevende.

Hoe doe je dit?

Op de studiedag staan vier vragen centraal. De expert bereidt de eerste drie voor, de vierde beantwoord je met het hele team:

1.     Waarom is dit thema urgent? Bijvoorbeeld: zonder geautomatiseerde basiskennis houden leerlingen bij een redactiesom geen ruimte in hun hoofd over voor het eigenlijke probleem.

2.     Wat zien we op onze school? De eigen leerlingresultaten, per groep. Waar vallen leerlingen uit?

3.     Wat werkt? Wat zegt onderzoek over goed automatiseren, wat zit er in onze methode dat werkt, en passen we dat ook echt toe?

4.     Wat besluiten we voor ons curriculum? Wat betekent dit kerndoel voor onze leerlijn? In welk leerjaar hoort wat? Wat voegen we toe, en wat laten we los om er ruimte voor te maken?

Daarna formuleert elk team zelf een doel voor zijn groepen. Dat is een bewuste overdracht. Blijft de kennis bij de expert, dan wordt het thema weer een project van een paar mensen.

Stap 3: Kom direct in een verbeterritme en borg wat werkt

Wat kun jij doen?

Elk team komt elke week een kwartier samen bij het verbeterbord. Daar staat het doel voor de komende zes weken, wat het team deze week uitprobeert en wat het vorige week zag. Als directeur maak je die teamtijd vrij en sluit je zelf aan.

Hoe doe je dit?

Neem een team van groep 4 tot en met 6 dat werkt aan automatiseren.

1.     Stel een doel voor zes weken. "Over zes weken lost 80% van groep 5 de tafelsommen tot en met de tafel van 5 binnen drie seconden per som op." Groep 4 en 6 maken een eigen variant die past bij hun plek in de lijn.

2.     Ontwerp samen een les. Beantwoord vier vragen: wat moeten leerlingen kennen en kunnen, wanneer is het gelukt, hoe leg je het uit en hoe check je of het begrepen is? Het team spreekt bijvoorbeeld af dat elke rekenles start met tien minuten gericht oefenen, met directe feedback.

3.     Kijk bij elkaar in de klas. Een collega kijkt tien minuten mee met één vraag: krijgt elke leerling feedback op een fout voordat hij de volgende som maakt? Binnen een dag bespreek je wat je zag.

4.     Vraag het de leerlingen. Wat leer je nu, waarom is dat belangrijk en wat helpt je? Zegt een leerling "we maken gewoon heel veel sommetjes", dan is het waarom nog niet geland.

Na zes weken kijkt het team naar de resultaten. Het stelt het doel bij of zet een volgende stap binnen hetzelfde thema.

Zo toets je elke zes weken of een curriculumkeuze in de klas landt. Wat werkt, leg je vast als afspraak in de leerlijn: bijvoorbeeld dat elke rekenles in groep 4 tot en met 6 start met tien minuten gericht oefenen. Het jaar erna gebruik je samen lesontwerpen en bij elkaar kijken om die afspraken vast te houden, ook met nieuwe collega's. De instrumenten blijven hetzelfde, maar het doel verschuift van ontdekken naar borgen.

Van de nieuwe kerndoelen naar de dagelijkse lespraktijk

Focus betekent dat je als leraar op twee thema's minder individuele vrijheid hebt. De school kiest het thema, het team spreekt een aanpak af. Maar het team bepaalt zelf het doel voor zijn groepen, en binnen die afspraak geef je je eigen les. Alles buiten de twee thema's blijft aan jou. Zonder focus komt er elk jaar voor elk leergebied een nieuwe afspraak bij, en juist dat kost autonomie.

Dat deze manier van werken iets oplevert, blijkt uit twee onderzoeken na elkaar, door Oberon (2017–2021) en door Oberon en Hogeschool Utrecht (2023–2026). Op basisscholen die zo werken, werd de schoolcultuur aantoonbaar sterker: in het laatste onderzoek waren zes van de acht onderdelen na één jaar significant sterker. Scholen leerden bovendien doelen kleiner en concreter te maken. Precies die stap vragen de kerndoelen.

Hoe breng je dit op jouw school in de praktijk?

Met het leerkracht-programma breng je als schoolteam focus aan, vertaal je de nieuwe kerndoelen naar concrete verbeterdoelen en werk je in een vast ritme aan onderwijsverbetering. Zo werk je samen aan blijvende verbeteringen in de klas.

Meer informatie

SLO kerndoelen: wat betekenen ze voor jouw school?
Een verbetercultuur op school
Basisvaardigheden en het masterplan
Doe de verbetercultuur teamscan
SLO: van actuele kerndoelen naar onderwijs

Verbeterbord

18 december 2019 5 minuten

Stem van de leerling

10 februari 2020 5 minuten

Leidinggeven aan verandering onderwijs

18 december 2019 5 minuten

Niet beschikbaar

Niet beschikbaar

Registratie

Ontvang het laatste nieuws

Blijf op de hoogte van alles rondom Stichting leerkracht door je aan te melden voor onze nieuwsbrief.

Persoonlijke gegevens

School