De verbetercultuur is opgenomen in de bewezen effectieve interventies van het NPO

Een NPO-plan dat werkt: zonder verbetercultuur wordt dat lastig


Jullie NPO-plan: kies je alleen voor aanpakken van vertragingen of voor duurzame schoolontwikkeling?


Met een verbetercultuur ga je voor een duurzame keuze


De menukaart voor het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) biedt je een reeks van opties voor het aanpakken van vertraging bij leerlingen. Het ministerie roept echter scholen nadrukkelijk op duurzame keuzes te maken. In de menukaart staat daarom de ‘verbetercultuur’ van stichting leerKRACHT als optie genoemd. Waarom zou je daar als school op inzetten? Daar zijn drie redenen voor: meer leerwinst voor je leerlingen, effectiever werken als team aan vertragingen en meer werkplezier met je team. In dit artikel gaan we deze drie redenen één voor één af.

Maar eerst dit: wat is dat eigenlijk, een verbetercultuur? In zo'n cultuur leer je als leraar van en met je collega’s. En verbeter je samen met je schoolleider en de leerlingen het onderwijs. Op basis van een gezamenlijke visie op onderwijs, doelgericht en in kleine stappen. Niet af en toe, maar elke dag. Niet met een paar enthousiastelingen, maar met iedereen op school. En niet omdat het moet, maar omdat je dit zelf wilt.

Zo’n cultuur is niet nieuw. Als je gaat kijken naar landen en regio’s met nog veel beter onderwijs dan het onze - zoals Ontario, Massachusetts, Singapore en Estland - dan zie je scholen met zo’n cultuur. En in bedrijven en ziekenhuizen werkt dit net zo, daar heet deze manier van werken ‘Lean’ of ‘Agile-Scrum’’. Het is een beproefde manier van werken.

Stel je dat eens voor: een school waar je met je team en de leerlingen elke dag samen aan het verbeteren van het onderwijs werkt. Wat doet dat met de kwaliteit van onderwijs? Met het leren van leerlingen? Hoe helpt het vertragingen aan te pakken? En wat is het effect op werkplezier?

Laten we ze een voor een bekijken:


1. Meer leerwinst


Wat doen scholen die méér bereiken met hun leerlingen? Wat onderscheidt hen van scholen met eenzelfde leerlingenpopulatie maar die kinderen minder kansen bieden?

Zowel de Inspectie als McKinsey deden hier in 2020 onderzoek naar. Hun conclusies zijn hetzelfde: sterke scholen hebben een verbetercultuur. Een cultuur waarin het lerarenteam en de schoolleiding intensief samenwerken aan onderwijs en doelgericht het onderwijs beter en beter maken.

Kortom, wil je meer leerwinst realiseren? Om achterstanden in te halen en om het onderwijs structureel beter te maken? Dan hoort een verbetercultuur op school daarbij.


Figuur 1: Conclusie Inspectie over schoolverschillen

Twijfel je nog? We hebben een tweede reden voor je.


2. Meer effectiviteit bij het inzetten van extra NPO-interventies


Naast de verbetercultuur maken jullie keuzes voor andere interventies uit de NPO-‘menukaart’ van het ministerie. Welke interventies dat zijn? Dat hangt van je school af.

Voorbeelden zijn het versterken van taal- of rekenonderwijs, het inzetten op evidence informed onderwijs technieken zoals formatief handelen, of de ‘reparatie’ acties zoals extra lestijd voor leerlingen met achterstanden.

Welke interventies jullie ook kiezen, pas als je als team er samen mee aan de slag gaat boek je écht resultaat. Maar hoe doe je dat effectief?

Ook daar biedt de verbetercultuur handvatten. Laat we er drie bekijken:

  • Doelgericht werken. In een school met een verbetercultuur werk je aan leerlinggerichte doelen. Die doelen zet je op een verbeterbord met leraren-acties. En dat is waar je aan werkt. Dat geeft focus.
  • In een wekelijkse ritmiek. Werken aan de leerling-doelen werkt het beste in een wekelijkse ritmiek. Zodat je voortgang ziet en bij kunt sturen als het niet voldoende werkt. Zo boek je succes.
  • Werken aan de gezamenlijke lespraktijk. De acties op het verbeterbord hebben te maken met jullie lespraktijk. Als je daar samen aan werkt maak je effectief gebruik van elkaars kennis, kunde en ervaring.

Op deze manier realiseer je samen, stap voor stap, voortgang en boek je succes. Ongeacht welke menukaart-interventie jullie hebben gekozen.


Figuur 2: Hoe je met een verbetercultuur effect boekt

Voldoende reden om met een verbetercultuur te starten? Voor de zekerheid nog een derde reden.


3. Werkplezier


Het is wel mooi geweest. Nog zo’n jaar wens je geen leraar toe. Maar, wacht, jullie gaan je via het NPO committeren aan nieuwe, extra inspanningen? Hoe zit dat dan met jullie zelf?

Nog een reden om met een verbetercultuur te starten.

Waarom? Kijkend naar het advies van de Onderwijsraad over werkdruk (met de titel Tijd voor focus) is hun belangrijkste conclusie:

Scholen die de werkdruk goed weten te beheersen, hebben een cultuur en structuur waarin ruimte is om prioriteiten te stellen, taken doelgericht uit te voeren en ze slim te verdelen. Baken het werk af. Zodat leraren zich kunnen focussen op de kern van hun vak: het geven én ontwikkelen van onderwijs.

Hoe werkt dat in een verbetercultuur? Twee extra voorbeelden :

  • Gebruik een jaarbord. Jullie gaan weer een heftig schooljaar tegemoet. Er is veel te doen. Te veel als je met alles tegelijk begint in september. Met een jaarbord kun je dat voorkomen. In dat bord zet je per periode 1 of 2 thema’s uit jullie jaarplan. De rest? Die komt de volgende periode. Dat geeft rust.
  • Maak grote doelen klein. Als je dan, in een periode, aan de slag gaat met zo’n thema, maak dat thema dan klein. Zo klein dat het doel dat je er voor stelt na 6 tot 8 weken al is behaald. Zo ervaar je succes. En dat motiveert om weer door te gaan.

Hoe dat er in de praktijk uitziet? De Onderwijsraad ging op bezoek bij een school die met leerKRACHT werkt:


De RK Maria Basisschool: gericht werken aan ambities

De RK Maria Basisschool in Rotterdam heeft het onderwijs veranderd om beter te kunnen inspelen op specifieke behoeften van leerlingen en zo de onderwijsresultaten te verbeteren. Het leerstofjaarklassensysteem ging van tafel en het werk van leraren werd anders en minder hiërarchisch verdeeld. Lerarenteams werden verantwoordelijk voor units en het leiderschap werd meer gespreid. De school werkte al met de methodiek van Stichting leerKRACHT. Mede door deze methodiek heeft bovenstaande transitie van onderwijs kunnen plaatsvinden vanuit eigenaarschap van leerkrachten. Activiteiten die geen duidelijk doel dienen, worden al snel gesignaleerd als tijdverspilling en geschrapt. Deze externe ondersteuning hielp de school een cultuur te ontwikkelen die gericht is op het continu verbeteren van het lesgeven. Het werkplezier van leraren is aanzienlijk toegenomen.


We hebben drie redenen besproken die jou zouden kunnen doen besluiten om in 2021 – 2022 te starten met een verbetercultuur op school: meer leerwinst voor je leerlingen, meer effectiviteit in het inzetten van extra NPO-interventies om leerachterstanden in te halen en dat alles met het werkplezier dat jij jezelf en je collega’s gunt.

Duizend scholen gingen al aan de slag met leerKRACHT. We zijn een goede doelen stichting, voor de leerling, met vertrouwen in leraren en helpen jullie graag verder.


Waar staat de verbetercultuur op de menukaart NPO?


Klik op de plaatjes om naar deze pagina op NPOnderwijs.nl te gaan


1. Ga naar nponderwijs.nl hier staan de interventies van de menukaart waar je uit kunt kiezen


2. Kies uit de interventies op de menukaart optie F: Faciliteiten en randvoorwaarden


3. Bij de interventies gericht op faciliteiten en randvoorwaarden staat de verbetercultuur


Wil je over jullie NPO & de verbetercultuur met ons in gesprek?




Nationaal Programma Onderwijs

Het doel van het Nationaal Programma Onderwijs is om leerlingen en studenten te helpen hun gaven en talenten tot bloei te brengen, ondanks de coronacrisis en de gevolgen daarvan voor het onderwijs. Daartoe wordt de komende twee en een half jaar € 8,5 miljard extra geïnvesteerd in het gehele onderwijs, van het funderend onderwijs tot en met het hoger onderwijs.



Bronnen


Menukaart interventies funderend onderwijs

Deze interventies kan je inzetten met het extra geld uit het Nationaal Programma Onderwijs. Onder Interventies gericht op faciliteiten en randvoorwaarden staat schoolontwikkeling en verbetercultuur

Lees meer op nponderwijs.nl

Nationaal Programma Onderwijs


Minister Van Engelshoven en minister Slob informeren de Tweede Kamer over de investeringen in het onderwijs via het Nationaal Programma Onderwijs: steunprogramma voor herstel en perspectief.

Lees meer op Rijksoverheid.nl

Schoolverschillen in het primair onderwijs


Scholen verschillen in de leerresultaten die hun leerlingen behalen.

Lees meer op onderwijsinspectie.nl

Tijd voor focus


Breng meer focus aan in de werkzaamheden van leraren én investeer in meer handen in en om de klas. Dat adviseert de Onderwijsraad in het advies Tijd voor focus. De raad constateert dat er te veel verantwoordelijkheden op de schouders van individuele leraren liggen.

Lees meer op onderwijsraad.nl

Hoe je met schaarse capaciteit maximaal effect bereikt met het Nationaal Programma Onderwijs


De overheid komt in actie met het ‘Nationaal Programma Onderwijs’ met forse financiële ondersteuning. Maar het zijn de schoolleider en de leraren die het verschil maken. Een blik leraren opentrekken? Vergeet het maar met het lerarentekort. Wat dan? De oplossing ligt in het kiezen voor die interventies die, binnen de schaarse tijd van leraren, het meeste opleveren. Welke interventies zijn dat?

Lees meer

Artikel Trouw: Er komt een menukaart met onderwijsprogramma’s. Maar hoe weet je welk programma werkt?


In het Nationaal Programma Onderwijs presenteert het kabinet deze week een ‘menukaart’ met onderwijsprogramma’s die bewezen effectief zijn in de klas. Er is een ongekend bedrag van 8,5 miljard euro voor vrijgemaakt. Maar kan dat wel: ‘bewezen effectief’ onderwijs?

Lees meer op Trouw.nl