Lerarentekort

Het lerarentekort op jouw school te lijf

Aan de slag met het lerarentekort

Een aantal collega’s is ziek en de invalpool is leeg. Jullie moeten klassen combineren of andere kunstgrepen uitvoeren. Hoe zorg je ervoor dat je van dit probleem af komt? Dat jullie school voldoende nieuwe leraren trekt en dat je de huidige leraren vasthoudt? In deze blog bieden we je een idee voor een structurele oplossing.

Eerst even een stap terug: wanneer ondervinden mensen werkdruk en minder plezier in hun werk? Dat gebeurt als je een of meer van de volgende zaken meemaakt op school:

  • Je hebt onvoldoende regie over je werk, anderen bepalen wat je moet doen
  • Je voelt weinig steun van collega’s en leidinggevenden
  • Je staat er vaak alleen voor
  • Je mist middelen of vaardigheden om je werk goed uit te voeren
  • Je leerlingen zijn niet altijd betrokken

Wat is het effect: geen aantrekkelijke school om te werken

Als je collega’s op school deze dingen ondervinden, dan loop je de kans dat ze naar een andere school vertrekken. Bovendien straalt dit uit. Pabo-studenten die net zijn afgestudeerd komen dan niet bij je werken en leraren die naar jouw stad of dorp toekomen gaan liever op een andere school werken.

Dan maar verder met kunst & vliegwerk? Voor de korte termijn kan dat wel. Je moet wel. Maar er is een oplossing. Richt je op het aantrekkelijk maken van de werkplek. Hier kun je zelf iets aan doen en ben je minder afhankelijk van wat er op politiek niveau speelt.


Waarom lopen we in deze valkuilen?

Waarom ervaren mensen dat ze zoveel te doen hebben, missen ze regie op hun werk of steun van collega’s? Dat zie je op heel veel Nederlandse scholen en daar zijn drie structurele redenen voor:

  • De aard van het beestje. Leraren willen het beste voor hun leerlingen. Ze zien hoeveel ze voor hen betekenen. Dat zorgt ervoor dat ze altijd dat extra stapje willen zetten.
  • Gestold wantrouwen in het systeem. Leraren worden ingekaderd met een systeem van lesmethoden, resultaatmetingen, verslaglegging en controle. Dat geeft het gevoel dat er veel moet waar het nut niet duidelijk van is. Ze hebben het niet zelf bedacht.
  • Een cultuur van autonomie in de eigen klas. Een groot goed is de vrijheid die leraren hebben in hun klas, maar ook direct een valkuil. Je staat er in je klas vaak alleen voor. Maar het vak is te ingewikkeld en divers om alleen af te kunnen.

Dit kan anders: de revolutie in de IT

Ik wil jullie meenemen naar de IT-wereld. Programmeurs werden daar gedwongen te werken met controlesystemen met namen zoals ‘Prince 2’ en moesten al hun werk minutieus documenteren. Ze werkten alleen vanachter hun beeldbuizen. Deze manier van werken leidde ertoe dat er veel fout ging, dat frustreerde hen enorm.

Toen, 10 jaar geleden, begon de verandering. Van onderop. Een aantal programmeurs ontwikkelde een manifest over een nieuwe manier van werken. ‘Agile’ noemden ze dat. Als je met Agile werkt zijn mensen belangrijker dan systemen, is werkende software belangrijker dan documentatie, werk je niet solo maar in teams en niet in grote halen naar teleurstelling maar in kleine stapjes naar resultaat.

Deze manier van werken heeft in 10 jaar tijd de hele IT-wereld veroverd. Zo werken leidt tot meer werkplezier en beter resultaat. Als je nu nog een programmeur zoekt en je werkt als bedrijf niet Agile, vergeet het dan maar. Ze willen niet meer bij je werken.


Wil je ervaringen van andere scholen horen?



Wat kunnen we hiervan leren?

Door het lerarentekort hebben leraren steeds meer te kiezen. Waarom zou je als leraar willen werken op een school waar je niet samen de regie hebt of waar je minder steun voelt? Zeker als je ook kunt kiezen voor een school waar dat wel het geval is. Er zijn steeds meer scholen waar hechte lerarenteams samen de regie pakken.

Stel je zo’n school voor waar:

  • Leerlingen enorm betrokken zijn
  • Leraren van elkaar leren
  • Leerlingen zien waar ze heen gaan en daar invloed op hebben
  • Leraren het met elkaar over onderwijs hebben
  • Het lerarenteam samen keuzes maakt en uitvoert
  • Leerlingen hun leraren feedback geven
  • Vergaderingen kort zijn en energie geven
  • Leerlingen eigenaarschap nemen voor hun leren

Op zo’n school is ‘elke dag samen een beetje beter' het devies. Daar wil je werken.


Wat kun jij doen?

Ga met je collega’s aan de slag om op je school zo’n cultuur van ‘elke dag samen een beetje beter’ te creëren. Net als de IT’ers die 10 jaar geleden startten met Agile. Begin klein en bouw het uit. Zo wordt je school aantrekkelijker om te werken én voor jullie leerlingen om te leren.


Wil je ook een meer Agile school?



Wat is het lerarentekort?

In het onderwijs is al geruime tijd sprake van een lerarentekort. De komende jaren gaan veel leraren met pensioen en is de instroom in de lerarenopleiding naar verwachting niet voldoende om het tekort aan te vullen. Daarnaast stromen veel nieuwe leraren binnen 5 jaar eer uit. Daardoor zal het lerarentekort in het onderwijs de komende jaren waarschijnlijk nog verder toenemen.


Videomateriaal

Deze video gaat in op hoe de leerKRACHT-methode de deuren ‘echt’ heeft geopend op CBS de Bron.



Deze video gaat in op het enthousiasme van de leerKRACHT-methode in het team van OBS De Parel.



Meer informatie

PO-raad: Aanpak lerarentekort

Aanpak lerarentekort: “Het onderwijs moet toe naar een andere, toekomstbestendige organisatievorm”

Lees meer

Inspectie van het Onderwijs: Lerarentekort en kansenongelijkheid

De randvoorwaarden om tot goede onderwijskwaliteit te komen zijn niet optimaal. Er is sprake van een oplopend leraren- en schoolleiderstekort.

Lees meer

NRC: Het lerarentekort lijkt resistent tegen welk beleid dan ook

Dertig jaar beleid laat zien: structureel veranderen kabinetten niets. Vier oorzaken van het lerarentekort.

Lees meer

Wil je ervaringen van andere scholen horen?