Strategisch HRM-beleid door in te zetten op een verbetercultuur

Verhoog de leeropbrengsten én vergroot het werkplezier

Strategisch HRM in het onderwijs

In een professionele schoolorganisatie gaan de ontwikkeling van onderwijs en personeel hand in hand. Strategisch HRM-beleid zorgt ervoor dat het personeelsbeleid het realiseren van schooldoelen ondersteunt. In de praktijk zijn schooldoelen echter vaag, zijn er teveel doelen en zijn die doelen niet direct toepasbaar. Leraren en schoolleiders en schoolleiders hebben daarom praktische handvatten nodig om met deze schooldoelen aan de slag te gaan. Een verbetercultuur op school is daar het antwoord op. In zo'n cultuur leren leraren van elkaar en verbeteren zij samen en doelgericht het onderwijs. Maar hoe werk jij als HRM-professional aan zo’n cultuur op jullie scholen? Het goede nieuws is dat dit kan, met bewezen impact. In deze blog schetsen we hoe jij het verschil kunt maken en geven we je vier praktische handvatten om vandaag nog mee aan de slag te gaan.

Als HRM-verantwoordelijke sta je voor de uitdaging om personeelsbeleid te voeren dat bijdraagt aan de kwaliteit van het onderwijs én dat ervoor zorgt dat medewerkers tot hun recht komen. Maar hoe doe je dat? Door mensen aan te nemen met de beste papieren? Gezien het lerarentekort ben je waarschijnlijk al blij dat je de personeelsbezetting rond krijgt.

Door een strak systeem van functionerings- en beoordelingsgesprekken te voeren in combinatie met persoonlijke ontwikkelingsplannen? Dat kan al snel tot een groot papiercircus leiden, zonder werkelijk resultaat. Proberen jullie werkdruk aan te pakken door er meer mensen bij te zetten? Dan merk je dat die oplossingen alleen tijdelijk soelaas bieden.

Er is een effectief antwoord: zet in op een verbetercultuur

Onderzoek van de Onderwijsinspectie naar schoolverschillen laat zien dat scholen die meer bereiken met hun leerlingen een verbetercultuur hebben. Op scholen die kinderen minder kansen bieden staan leraren er alleen voor in de klas. Onderzoek van McKinsey onder duizenden Nederlandse scholen bevestigt dit beeld.: een verbetercultuur is het antwoord op beter onderwijs en het terugdringen van kansenongelijkheid.

In zo'n cultuur leren leraren van en met elkaar. En verbeteren ze samen met de schoolleider en de leerlingen het onderwijs. Niet af en toe, maar elke dag. Niet met een paar enthousiastelingen, maar met iedereen op school. En niet omdat het moet, maar omdat ze dit zelf willen.

Dat leren van elkaar gebeurt door lesbezoeken af te leggen, samen lessen te ontwikkelen, doelgericht teamoverleg te voeren en door leerlingen om feedback te vragen. Op scholen die zo werken wordt niet vergaderd over organisatorische zaken, maar samen gewerkt aan de lespraktijk.

We weten nu dat een verbetercultuur het verschil maakt voor leerlingen.

Wat doet een verbetercultuur voor leraren?

Onderzoek van de Inspectie laat zien dat 75 procent van de leraren zelden of nooit bij een collega in de les kijken: zij staan er alleen voor. Als je het motivatie-onderzoek van Ryan en Deci erbij pakt snap je waarom leraren daarom zoveel werkdruk ervaren. Dat komt niet alleen doordat ze veel te doen hebben, dat komt door de organisatie waarin zij werken.

Ryan en Deci laten zien dat als je in een organisatie werkt waarin je weinig controle hebt over je werk, waarin je beperkte ondersteuning krijgt van je collega’s en waar je vaardigheden mist om je werk uit te voeren dat mensen minder werkplezier beleven. Werkdruk slaat dan om in stress of burn-outs.

In een school met een verbetercultuur is dit anders. Daar bepalen teams van leraren samen wat belangrijk is voor hun leerlingen, en wat niet. Daar ondersteunen ze elkaar bij het werken aan de lespraktijk. En worden ze beter in hun vak. Dat motiveert.

Hoe start je met een verbetercultuur in de praktijk?

Als een verbetercultuur het antwoord is op de vraag hoe je personeelsontwikkeling en onderwijsontwikkeling hand in hand laat gaan, hoe pak je dat dan aan?

1. Verdiep je in de verbetercultuur voor strategisch HRM

Als je een verandering in gang zet, dan is het noodzakelijk dat je zelf (en de collega’s die hierbij een rol spelen) overtuigd bent van de weg die je in wilt slaan. Lees de onderzoeken van de Inspectie en McKinsey. Ga ook kijken bij bedrijven, zorginstellingen en scholen die inzetten op een verbetercultuur. In bedrijven en zorginstellingen heet het Lean of Agile-Scrum. Meer dan 1.000 Nederlandse scholen zijn gestart met stichting leerKRACHT om zo’n cultuur te creëren. Ga op zoek gaan naar antwoorden op vragen als: waarom zijn zij ermee gestart? Wat doen ze in de praktijk? Hoe zijn ze begonnen? Wat is het effect? Wellicht zijn er binnen je eigen schoolorganisatie ook al echt goede teams die als voorbeeld kunnen dienen. Op onze website vind je een overzicht van scholen die werken aan een verbetercultuur.


Voorbeeld verbetercultuur in de zorg

Elk jaar gaan zo’n 600 schoolleiders en leraren die met leerKRACHT werken op bezoek bij bedrijven en zorginstellingen om te kijken hoe zij een verbetercultuur vormgeven. Zo ook bij revalidatiecentrum Vogellanden in Zwolle. Zij hebben het gedachtegoed van Lean ingezet om continu te verbeteren. Gaandeweg heeft dit ook zijn uitwerking gehad op het personeelsbeleid. Medewerkers worden niet alleen gecoacht om steeds betere (Lean) probleemoplossers te worden. Ze worden ook begeleid in hun loopbaan, én als er problemen zijn met hun vitaliteit, bijvoorbeeld door een hoge werkdruk. ‘Wij willen dat iedereen fit is én blijft. Qua lijf en op de werkplek. Het functioneringsgesprek hebben we afgeschaft. Mensen kunnen nu een ontwikkelgesprek aanvragen met iemand die zij zelf kiezen. Twee keer per jaar meten we daarnaast de werknemer-tevredenheid. De betreffende enquête mag je anoniem invullen, maar de meesten kiezen daar niet voor. Problemen die je anoniem aankaart kunnen namelijk minder goed worden opgelost.’

Lees meer

2. Ga aan de slag met voorlopers

Wie zijn er binnen jouw schoolorganisatie al enthousiast? Bespreek met hen hoe jullie al elementen van een verbetercultuur kunnen gaan uitproberen. Denk aan: vergaderingen doelgerichter maken door ze te vervangen door bordsessies, schoolleiders die feedback aan hun leraren vragen of met collega-directeuren meelopen en elkaar feedback geven. Je kunt als HR-medewerker met nieuwe leraren een retrospective organiseren, om er samen achter te komen wat er al goed loopt in hun nieuwe baan en wat ze nog nodig hebben. Met deze voorlopers ben je een voorbeeld voor anderen. En goed voorbeeld doet volgen.

3. Faciliteer scholen

Elke nieuwe manier van werken, vraagt om ondersteuning. Allereerst in aandacht: breng het gedachtegoed van de verbetercultuur regelmatig, op verschillende manieren onder de aandacht. Op studiedagen, in nieuwsbrieven, in gesprekken. En daarnaast in tijd en middelen: geef teams ruimte om zich een nieuwe manier van werken eigen te maken. Vraag wat ze nodig hebben en bespreek hoe je dat kun inrichten.


Onderzoek laat zien dat je na één jaar al effect ziet

De omslag naar een verbetercultuur kost tijd, energie en geld. Dat wil je graag weten dat deze investering ergens toe leidt. En dat doet het. De methodiek van leerKRACHT, die ruim 7 jaar geleden met hulp van vakbonden is ontwikkeld, werkt ondertussen op zo’n 1000 scholen uit alle sectoren. De Universiteit van Utrecht heeft onderzocht dat door de inzet van de leerKRACHT-methodiek, in één jaar een lerende cultuur wordt bereikt én leraren significant beter zijn in hun vak.

Alle details over het onderzoek naar de impact van leerKRACHT

4. Ontwikkel coachcapaciteit

Als teams meer willen gaan samenwerken, elkaar feedback gaan geven, doelgericht gaan werken, dan vraagt dat bepaalde vaardigheden. Bij scholen en organisaties die werken aan een verbetercultuur zul je ongetwijfeld horen dat er mensen zijn aangesteld om dat proces te begeleiden en mensen vaardigheden te leren. Kijk in jouw organisatie wie deze rol op zich kunnen nemen. Scholen die willen starten, kunnen iemand uit hun midden hiervoor aanwijzen. Deze ‘coach’ kan daarna andere scholen binnen de organisatie gaan helpen.

Tenslotte

Als HRM-professional kun je een belangrijke rol spelen in het realiseren van nog beter onderwijs en meer werkplezier door aan de gang te gaan met een verbetercultuur. Zo zet je HRM strategisch in en bereik je samen de (onderwijs)doelen van jouw organisatie. Daar gaan honderden leraren en duizenden leerlingen veel baat bij hebben.


Wil je met ons in gesprek?




Wat is strategisch personeelsbeleid in het onderwijs?

Strategisch HRM is een HRM-benadering die is gericht op het realiseren van doelen en opbrengsten voor de organisatie, voor medewerkers, leerlingen en de maatschappij. Wezenlijk voor Strategisch HRM is dat doelen die de school zich stelt, uitgangspunt zijn van het personeelsbeleid en dat het personeelsbeleid zo wordt uitgewerkt dat het gericht is op het realiseren van die doelen.


Meer informatie over Strategisch HRM-beleid

Strategisch HRM

Hier vindt je alle info die VO-academie beschikbaar hebben over Strategisch HRM. Strategisch HRM of SHRM is een HRM-benadering die is gericht op het realiseren van doelen en opbrengsten voor de organisatie, voor medewerkers en de maatschappij.

Lees meer op VO-academie.nl

Strategisch HRM - Wat speelt er?

Bij strategisch personeelsbeleid (HRM) is het doel de ontwikkeling van eigentijds en toekomstbestendig onderwijs te stimuleren door de onderwijskundige doelen van een school te koppelen aan de professionele ontwikkeling van medewerkers

Lees meer op VO-raad.nl

Praktijkvoorbeelden en ervaringen in het dossier Strategische HR van de PO-raad

De PO-Raad gaat verder met het versterken van het strategisch HR-beleid. Schoolbesturen krijgen hulp bij de volgende stap naar eigentijds personeels- of HR-beleid

Lees meer op PO-raad.nl

Strategisch HRM voor beter onderwijs

Een bijdrage aan de professionalisering van schoolleiders in het voortgezet onderwijs

Lees meer op voion.nl

Wil je met ons in gesprek over strategisch HRM-beleid in het onderwijs?